دانلود رایگان


معرفی تکنیک و بررسی ساختاری طرح و نقش در زیورآلات - دانلود رایگان



دانلود رایگان متعاقب با ورود اعراب مسلمان به ایران و انقراض امپراطوری ساسانی، بی‌ثباتی و آشفتگی سراسر این قلمرو پهناور را فرا‌گرفت و به تبع آن ضعف اقتصادی و

دانلود رایگان
معرفی تکنیک و بررسی ساختاری طرح و نقش در زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دوره‌‌ی سلجوقی در ایرانعنوان شماره ی صفحه
مقدمه...............1
1-1- بیان مسئله......5
1-2- سؤال پژوهش........6
1-3- اهداف پژوهش.....6
1-4- روش و فنون اجرایی پژوهش......7
1-5- پیشینه و ادبیات نظری پژوهش.....7
1-6- معرفی جامعه آماری و نمونه ها.................................................................................................................16
1-7- محدودیت های پژوهش .............................................................................................................................17

فصل دوم: تاریخچه، تعاریف، مبانی نظری
2-1- تاریخچه ای از ورود اسلام به ایران تا پایان دوره ی سلجوقی.............................................................20
2-2- اسلام و هنر و بازتاب آن در ایران.......................................................................................................... 22
2-3- تأثیر هنر ساسانی در هنر دوره ی اسلامی در ایران.............................................................................27
2-4- تأثیر اسلام بر هنرمندان............................................................................................................................29
2-5- فلسفه ی وجودی و حکمت حضور زیورآلات در دوران اسلامی.........................................................32
2-6- پیشینه ی فلزکاری و تاریخچه ی زیورآلات در ایران در قرون اولیه ی اسلامی................................35
2-7- مراکز فلزکاری دوره ی اسلامی در ایران.................................................................................................44
2-8- جواهرات و زیورآلات...................................................................................................................................46
2-9- جواهرساز، زرگر، نقره کار..........................................................................................................................52
2-10- قالگر و قال گری........................................................................................................................................53
2-11- تجهیزات کارگاه زرگری..........................................................................................................................53
2-11-1- ابزار زرگری...........................................................................................................................................54
2-11-2- مواد اولیه لازم برای ساخت زیورآلات.............................................................................................56
2-12- تکنیک های ساخت وشکل دهی زیورآلات در دوران اسلامی...........................................................57
2-12-1- قالب گیری باز.........................................................................................................64
2-12-2- قالب گیری بسته.................................................................................................... 64
2-13- تکنیک های تزیین اشیاء فلزی در دوران اسلامی..............................................................................66
2-13-1- مهرکردن...............................................................................................................................................67
2-13-2- کنده کاری.............................................................................................................................................67
2-13-3- قلم زنی و حکاکی...............................................................................................................................67
2-13-4- فلزکوبی یا ترصیع کاری......................................................................................................................68
2-13-5- سیاه قلم...............................................................................................................................................69
2-13-6- مشبک کاری..........................................................................................................................................70
2-13-7- آب کردن ( جوهر کردن یا جوهر کاری).......................................................................................70
2-13-8- مینا کاری..............................................................................................................................................71
2-13-9- گوژ کاری..............................................................................................................................................71
2-13-10- ملیله کاری..........................................................................................................................................72
2-13-11- خاتم کاری..........................................................................................................................................72
2-14- نقوش موجود در زیورآلات دوره ی اسلامی.........................................................................................75
2-14-1- نقوش اسلیمی......................................................................................................................................77
2-14-2- نقوش هندسی.....................................................................................................................................77 2-14-3- نقوش کتیبه ای....................................................................................................................................78
2-14-4- نقوش پیکره ای....................................................................................................................................79
2-14-5- نقوش نمادین......................................................................................................................................80
2-14-6- نقوش مرکب........................................................................................................................................81
3-1- زیورآلات دوران اسلامی تا پایان دوره ی سلجوقی..............................................................................84
3-1-1- موزه ی ملی ایران..................................................................................................................................84
3-1-2- موزه ی رضاعباسی...............................................................................................................................103
3-1-3-موزه ی متروپولیتن...............................................................................................................................125
4-1- تحلیل آثار................................................................................................................................................173
نتیجه گیری.........................................................................................................................................................192
فهرست منابع.....................................................................................................................................................197
فهرست منابع تصویر........................................................................................................................................201
چکیده ی انگلیسی.............................................................................................................................................202
جدول شماره ی 1: زیورآلات در موزه ی ملی ایران........................................................................................99
جدول شماره ی 2: زیورآلات در موزه ی رضا عباسی..................................................................................120
جدول شماره ی 3: زیورآلات در موزه ی متروپولیتن..................................................................................162
جدول شماره ی 4: تطبیق آثار.........................................................................................................................187
(تصویر2-1) بخشی از دیوارنگاره های بالاتیق تپه. ازبکستان.......................................................................38
(تصویر2-2) بخشی از دیوارنگار پنجینک. یک زن اشرافی سغدی با تاج. طرحی از نقاشی های دیواری پنجینک....................................................................................................................................................................39
(تصویر2-3) مجسمه ی گچی رنگارنگ.............................................................................................................41
(تصویر2-4) طراحی سه گوشواره ی طلا..........................................................................................................41
(تصویر2-5) کاسه لعاب دار منقوش، سفال مینایی، مکشوفه از کاشان.....................................................42
(تصویر2-6) نقش دو زن دوره ی سلجوقی بر کاسه ی مکشوفه از ساوه، با گوشواره و موبند................42
(تصویر2-7) طرح زن بیمار در حال خون گرفتن، در ته کاسه ی منتسب به ری، با موبند و گوشواره و گردن بند..................................................................................................................................................................43
(تصویر2-8) نقش دو زن دوره ی سلجوقی بر روی نقش برجسته ی گچی، ری........................................43
(تصویر2-9) آویز یا مدال طلا..............................................................................................................................62
(تصویر3-1-1) گردنبند نقره. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه: 8416.....................................................85
(تصویر3-1-2) گردنبند زرین. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه 8635....................................................86
(تصویر3-1-3) بازوبند سیمین. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه: 3494.................................................86
(تصویر3-1-4) بازوبند نقره. قرن 6-5 ه.ق/12-11م. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه 4470..........87
(تصویر3-1-5) دو جفت بازوبند نقره. موزه ی ملی ایران...............................................................................87
(تصویر3-1-6) دستبند نقره. موزه ی ملی ایران..............................................................................................88
(تصویر3-1-7) دستبند نقره ی زنجیری. موزه ی ملی ایران..........................................................................88
(تصویر3-1-8) بازوبند طلا. ورامین. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:3511..........................................89
(تصویر3-1-9) دستبند طلا. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:26018.....................................................89
(تصویر3-1-10) دستبند طلا. گرگان. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:8545......................................90 (تصویر3-1-11) انگشتر زرین. گرگان. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:8596......................................91 (تصویر3-1-12) انگشتر طلا با نگین لعل. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:8602................................91 (تصویر3-1-13) انگشتر زرین. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه ی:8398................................................92
(تصویر3-1-14) گوشواره های طلای مشبک. نیشابور. موزه ی ملی ایران..................................................92
(تصویر3-1-15) گوشوارهای طلایی مشبک. نیشابور. موزه ی ملی ایران...................................................93
(تصویر3-1-16) گوشواره ی طلای مشبک با آویز هرمی شکل. نیشابور. موزه ی ملی ایران...................93
(تصویر3-1-17) یک جفت گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی ملی ایران......................................................94
(تصویر3-1-18) یک لنگه گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی ملی ایران........................................................94
(تصویر3-1-19) گوشواره ی نقره. موزه ی ملی ایران.......................................................................................95
(تصویر3-1-20) گوشواره زرین. کردستان. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:4817..............................96
(تصویر3-1-21) گوشواره ی طلا. موزه ی ملی ایران.......................................................................................96
(تصویر3-1-22) جفت گوشواره ی طلا. نیشابور. موزه ی ملی ایران.............................................................97
(تصویر3-1-23) سنجاق تزیینی. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه:20650.............................................97
(تصویر3-1-24) جای دعای نقره. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه: 3926..........................................98
(تصویر3-2-1) یک لنگه گوشواره. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 6664........................................104
(تصویر3-2-2) یک جفت گوشواره ی طلا، موزه ی رضا عباسی، شماره ی موزه: 4877.......................104
(تصویر3-2-3) گوشواره های طلا. موزه ی رضاعباسی، شماره ی موزه:4892، 4893، 4894، 4895......................................................................................................................................................................106
(تصویر3-2-4) گوشواره ی طلا، موزه ی رضاعباسی، شماره ی موزه: 6825.............................................106
(تصویر3-2-5) گوشواره ی طلا. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 4891.............................................107
(تصویر3-2-6) آویز یا گوشواره ی طلا. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 6818،6819....................108
(تصویر3-2-7) بازوبند. موزه ی رضاعباسی.....................................................................................................109
(تصویر3-2-8) بازوبند طلا. موزه ی رضا عباسی. شماره ی موزه: 5142................................................109
(تصویر3-2-9) بازوبند طلا. موزه ی رضا عباسی. شماره ی موزه: 5137.................................................110
(تصویر3-2-10) بازوبند طلا. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 316...................................................111
)تصویر3-2-11) دستبند طلا. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 5147..............................................112
(تصویر3-2-12) بازوبند طلا مرصع به یاقوت. موزه ی رضا عباسی. شماره ی موزه: 6806.................113
(تصویر3-2-13) بازوبند طلا. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 314...................................................114
(شکل3-2-14) بازوبند طلا، موزه ی رضاعباسی، شماره ی موزه: 15341..............................................114
(تصویر3-2-15) بازوبند یا دستبند نقره. موزه ی رضا عباسی...................................................................115
(تصویر3-2-16) مهر انگشتری. موزه ی رضاعباسی، شماره ی موزه: 6340...........................................115
(تصویر3-2-17) مهر انگشتری نقره با عقیق زرد اکر. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 6370......................................................................................................................................................................116
(تصویر3-2-18) انگشتری با سنگ عقیق مستطیل شکل. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 4877......................................................................................................................................................................116
(تصویر3-2-19) مهر انگشتری نقره یا سنگ یشم. موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 6373..........116
(تصویر3-2-20) انگشتر طلا، آرشیو موزه ی رضاعباسی.............................................................................117
(تصویر3-2-21) گردنبند طلا. آرشیو موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 6810.................................118
(تصویر3-2-22) گردنبند طلا. موزه ی رضاعباسی. با شماره ی موزه: 6813..........................................118
(تصویر3-2-23) حرز یا جعبه های طلسم. آرشیو موزه ی رضاعباسی. شماره ی موزه: 4889...........118
(تصویر3-3-1) مدال از جنس نقره. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.246........................................................................................................................................................126
(تصویر3-3-2) مدال از جنس برنز. نیشابور. موزه ی متروپلیتن. شماره ی موزه: 40.170.245.........127
(تصویر3-3-3) خورشید طلایی. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.344.....................127
(تصویر3-3-4) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.13...........................128
(تصویر3-3-5) دو آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.11.....................128
(تصویر3-3-6) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1977.9.....................................129 (تصویر3-3-7) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.3..............................129
(تصویر3-3-8) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 46.127........................................130
(تصویر3-3-9) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 30.95.36....................................130
(تصویر3-3-10) آویز طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 36.41........................................131
(تصویر3-3-11) جفت گوشواره طلا. موزه ی متروپولیتن...........................................................................131
(تصویر3-3-12) گوشواره و حلقه ی بینی. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.155........................................................................................................................................................132
(تصویر3-3-13) قطعاتی از گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.13................................................................................................................................................................132
(تصویر3-3-14) لنگه گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.15............133
(تصویر3-3-15) لنگه گوشواره ی طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1984.175.44.....................................................................................................................................................134
(تصویر3-3-16) لنگه گوشواره ی طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1984.175.46.....................................................................................................................................................134
(تصویر3-3-17) جفت گوشواره طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: a.b1972.218.2................................................................................................................................................135
(تصویر3-3-18) یک لنگه گوشواره. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1979.96.................135
(تصویر3-3-19) جفت گوشواره ی طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه:b .a1979.7.3 .................................................................................................................................................................................136
(تصویر3-3-20) آویز و گوشواره ی طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 2007.340...........................................................................................................................................................137
(تصویر3-3-21) لنگه گوشواره ی طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1979.7.4.............................................................................................................................................................137
(تصویر3-3-22) گوشواره ی طلا. ری. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 22.201............................138
(تصویر3-3-23) جفت گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.6............138
(تصویر3-3-24) لنگه گوشواره. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.11......................139
(تصویر3-3-25) لنگه گوشواره از طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.8.............140
(تصویر3-3-26) جفت گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.1............140
(تصویر3-3-27) جفت گوشواره ی طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.4.3............141
(تصویر3-3-28) گردنبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1972.218.1...................142
(تصویر3-3-29) گردنبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1972.188.2...................142
(تصویر3-3-30) گردنبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1972.188.3...................143
(تصویر3-3-31) گردنبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1972.188.1...................143
(تصویر3-3-32) گردنبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: a-c1979.7.2................144
(تصویر3-3-33) گردنبندی با گوی های نقره. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1972.188.5........................................................................................................................................................144
(تصویر3-3-34) دستبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 65.51.................................145
(تصویر3-3-35) دستبند نقره. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1981.232.3...................146
(تصویر3-3-36) دستبند نقره. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1981.232.4...................147
(تصویر3-3-37) دستبند طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.3..........................147
(تصویر3-3-38) دستبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.1....................148
(تصویر3-3-39) دستبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 59.84.................................148
(تصویر3-3-40) دستبند طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.1..........................149
(تصویر3-3-41) دستبند طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.2....................149
(تصویر3-3-42) بازوبند طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: a-c57.88.......................150
(تصویر3-3-43) جای طلسم یا دعای نقره ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1978.415............................................................................................................................................................151
(تصویر3-3-44) زیور مو. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1979.95...................................151
(تصویر3-3-45) سنجاق سر از برنز و نقره. ایران- نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.251........................................................................................................................................................152
(تصویر3-3-46) جفت زیور طلای مو. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.9............153
(تصویر3-3-47) انگشتر نقره. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 39.40.123....................153
(تصویر3-3-48) انگشتر نقره. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.201.................154
(تصویر3-3-49) انگشتر طلا. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.156..................154
(تصویر3-3-50) انگشتر نقره. نیشابور. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.202.................155
(تصویر3-3-51) انگشتر طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1981.232.1......................155
(تصویر3-3-52) انگشتر طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.4............................156
(تصویر3-3-53) انگشتر طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1981.232.2......................156
(تصویر3-3-54) انگشتر طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1980.541.6......................157
(تصویر3-3-55) انگشتر طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.6...........................157
(تصویر3-3-56) انگشتر طلا. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1976.405..........................158
(تصویر3-3-57) مهر انگشتری طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.5...............158
(تصویر3-3-58) انگشتر طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.8...........................159
(تصویر3-3-59) انگشتر طلا. گرگان. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 52.32.7...........................159
(تصویر3-3-60) اتصال کمربند از برنز. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 40.170.255........................................................................................................................................................160
(تصویر3-3-61) سگک کمربند از برنز ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1976.159.2........................................................................................................................................................160
(تصویر3-3-62) سگک برنزی. ایران. موزه ی متروپولیتن. شماره ی موزه: 1979.133........................161
مقدمه
متعاقب با ورود اعراب مسلمان به ایران و انقراض امپراطوری ساسانی، بی ثباتی و آشفتگی سراسر این قلمرو پهناور را فرا گرفت و به تبع آن ضعف اقتصادی و رکود هنری بر کشور مسلط گشت. ورود اسلام به ایران همچنین ساختار اجتماعی عصر ساسانیان را در هم ریخته و دگرگون ساخت. پس از انقراض امپراطوری ساسانی، سلطه ی آسمانی و ایمانی اسلام نفوذ یافت و تغییر و تحولات زیادی در هنر ایران به وجود آورد. لیکن جامعه ایرانی به رغم از دست دادن استقلال سیاسی، هویت فرهنگی خود را برجا نگا ه داشته و باعث شد که خلفای اموی و عباسی بسیاری از مراسم و آداب ایرانی را اختیار کنند و کاردانان ایرانی را به خدمت گیرند.
صنعتگران ایران قبل از اسلام در ساختن انواع فلزات مهارت داشته وآثار نفیسی ساخته بودند و این مقام را بعد از آن که ایران جزء ممالک اسلامی شد نیز از دست ندادند. به دلیل علاقه ایرانیان به استفاده از زیورآلات، فلز و سنگ های قیمتی از دیرباز در دست های ماهر صنعت گر و هنرمند ایرانی به شکل های تزیینی و هنری درآمد تا به عنوان زیور شخصی، اجتماعی یا فریضه ی آیینی و دینی به کار برده شود؛ با آنکه با استیلای اعراب مسلمان برسرزمین ایران، تغییرات اساسی در جنس، فرم و تزیینات اشیای فلزی به وجود آمد. در طول دو قرن اولیه اشغال ایران، که آیین شرع اسلام بر جامعه ی ایرانی حکمفرما بود، موازین و مقررات حاکم بر جامعه، تا چند دهه باعث سلب نبوغ و قدرت خلاقیت هنرمندان ایرانی شد. چنین وضعی هنرمندان ایرانی را از تجلیات هنری باز داشت و به علت پراکندگی و مهاجرت آنان، هنر ظریف فلزکاری به دست فراموشی سپرده شد. هنر آفرینان ایرانی پس از ثبات وضع و ایجاد آرامش و طلوع حکومت های ملی از پس ابرهای تیره از گوشه و کنار ایران پدیدار شدند تا قریحه ی ملی و نژادی خود را به صحنه ی ظهور رساندند (احسانی،1368، 155).
میراث گرانبهای صنعت فلزکاری را ایرانیان از پیشینیان صنعتگر و هنرمند خود به ارث برده اند و در دوره ی اسلامی بر اهمیت و ترقی آن افزوده اند. آنان راه سختی را در اثر زحمات پی گیر و خستگی ناپذیر، به سرعت درنوردیده و خود را به نهایت اوج کمال رساندند. آن ها برای انواع فنون تزیینی و تکنیک های پیچیده، طریقه ی کاربردی ساده تر و سهل تری یافتند. این امر موجب شد که هنر فلزکاری ایران بر سایر ممالک اسلامی، وجه پیشرفته ای بخصوص از نظر تکنیک به خود بگیرد.
آثار هنری بسیار ارزشمند و گران بهایی که امروزه در موزه ها و مجموعه های خصوصی ایران و جهان نگهداری می شود نمایانگر ذوق هنرمند ایرانی در دوره های پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی در ساخت آرایه های تزیینی است. هنرمندی که با تصرف در مواد محیط پیرامونش، رویکردی جدید در ساخت زیورآلات خلق کرده به طوری که امروزه آدمی با دیدن آن ها، خلاقیت و توانمندی حیرت برانگیز سازندگان آن ها را تحسین می کند.
با مطالعات و انجام پیشینه یابی، هدفمان از این پژوهش آن است که با آشنایی و بهره گیری از طرح و نقش و تکنیک های اصیل و با هویت تاریخ ایران در دوران آغازین اسلامی، به میزان تأثیر مضامین و مفاهیم دین اسلام بر ساخت و ارائه ی زیورآلات در آن دوران و به طبع تأثیر آن، بر زیورآلات بعد از آن پی ببریم. با این هدف در بخش کتابخانه ای به پیشینه یابی در مورد زیورآلات دوران آغازین اسلام در ایران تا پایان دوره ی سلجوقی پرداخته شد و در بخش مشاهده ای، به موزه ی ملی ایران، موزه ی رضاعباسی و سایت موزه ی متروپلیتن، گالری فریر و موزه ی کریستیس در آمریکا مراجعه گردید.
زیورسازی در دوره ی اسلامی پیشرفت زیادی داشته و هنر زرگری و زیورسازی با هنر گوهرنشانی تلفیق و شاهکارهای جهانی آفریده اند. زیورآلات زرین و سیمین مزین به سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، استفاده از تکنیک های تزیینی میناکاری، مشبک کاری و برجسته کاری در دستبندها، گردنبندها، گوشواره ها و سایر تزیینات، ترصیع کاری، استفاده از سکه های زرین و سیمین و مسی در تزیین و نیز استفاده از فلزات کم بها در ساخت زیوآلات چون مس، روی، برنج از ویژگی های هنر جواهرسازی دوران اسلامی است.
پژوهشگران و متخصصین باستان شناسی در کاوش ها و حفاری های خود کم و بیش با نمونه هایی از زیورآلات فلزی گذشتگان برخورد داشته اند. این آثار به علت ترکیب یافتن با اکسیژن محیط و زنگ زدگی دچار فرسودگی و آسیب شده و یا به کلی از بین رفته اند. بسیاری از اشیاء موجود در حفاری های قاچاق، به غارت رفته اند و از دسترس پژوهشگران و تاریخ نویسان دور مانده اند، در نتیجه تعیین تاریخ دقیق و محل ساخت آثار مشکل و در مواردی غیر ممکن گردیده است.
این پایان نامه در چهار فصل تنظیم شده است:
در فصل اول به کلیات پژوهش پرداخته شده است تا روشن کننده ی مسیر حرکت، روش و مراحل کار برای رسیدن به هدف باشد. فصل دوم، به مبانی نظری پژوهش و بررسی تاریخچه ی استفاده از زیورآلات، در دوران اسلامی، در ایران و تأثیر آن بر کاربرد، ساخت، تکنیک، طرح و نقش موجود در این آثار و آشنایی با آن ها پرداخته شده است. در فصل سوم که بدنه ی اصلی پژوهش می باشد، به بررسی و توصیف و تحلیل آثار برجا مانده از دوره ی آغازین اسلام تاپایان دوره ی سلجوقی در ایران، موجود در سه موزه ی ملی، موزه ی رضاعباسی و موزه ی متروپولیتن پرداخته شده است. و در پایان در فصل چهارم شاهد جمع بندی مطالب، تحلیل آثار و تطبیق آنان و نتیجه گیری از هدف انجام این پژوهش خواهیم بود.
کلیات پژوهش
بیشتر دانشمندان و هنرشناسان به این نتیجه رسیده اند که علت پیدایش هنر این بود که بشر اولیه همواره به زینت دادن خود و اشیای اطراف زندگی اش تمایل داشته و به آن بسیار اهمیت می داده است. او با الهام از نظم و زیبایی طبیعت و همچنین فطرت زیبا پسند خود، مظاهر هنر، فرهنگ و تمدن خود را پایه گذاری کرد.
پیوند و ارتباط تنگاتنگ هنر و مظاهر آن با زندگی انسان در طول تاریخ و در اقصی نقاط جهان، موضوعی قابل طرح و مورد توجه بوده است. این پیوستگی در ادوار مختلف زندگی بشر از اواخر دوران پارینه سنگی میانه تا کنون به عنوان نماد فرهنگی- تمدنی یا طبقاتی در جوامع بشری جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است.
هنرهای صناعی هر تمدن و کشوری اطلاعات ارزشمند و قابل توجهی از آن تمدن و یا کشور دارد و می تواند سیر تکامل، شناخت و کاربرد و استفاده و حتی شیوه ی زندگی آن دوره را نمایان سازد. در این میان زیورآلات همواره در اکثر تمدن ها یکی از مهمترین شاخه های صنایع دستی و هنرهای سنتی بوده است. زیورآلات و جواهرات با توجه به گستره ی تنوع جنسی و گوناگونی کاربرد و چگونگی ساخت به همراه امکان ماندگاریشان، کمک شایان ذکری در شناخت، اوج و یا افول هنرهای صناعی هر دوره دارد.
با آنکه دین اسلام به کار بردن برخی نقوش، فلزات و سنگ های قیمتی مانند طلا و نقره در طراحی و ساخت ظروف و تزیینات را تحریم نمود؛ صنعتگران تغییراتی در شیوه ی کار خود به وجود آوردند. در نتیجه برای ساختن فرم های ناب، استفاده از تکنیک ها، مواد و طرح های مطابق با مضامین و مفاهیم دینی و در عین حال جدا نشدن از هنر، مفاهیم و هویت تاریخی ایران را برگزیدند. صنعتگران مسلمان با پیروی از روش های گذشته، الهام از مکتب اسلام و همچنین ابتکارات و ابداعات خویش، باعث تکامل و رشد چشمگیر هنر فلزکاری شدند.
با این اوصاف در این پژوهش به این مسئله پرداخته می شود که ورود اسلام به ایران با وجود مفاهیم، مضامین و محدودیت های موجود در آن، چه تأثیری بر کاربرد، طرح، نقش، تکنیک و ساخت زیورآلات فلزی دوران آغازین اسلام تا پایان دوره ی سلجوقی در ایران داشته است.

1-2- سؤال پژوهش
تحولات انجام یافته از سقوط ساسانیان و دگرگونی های مذهبی پدیدار گشته در ایران، بر هنرها، صنایع و فنون سده های اولیه اسلامی تأثیراتی چشمگیر بر جای گذاشته است. نظر به اینکه هرگونه تغییر نگرش صنعتگران و فلزکاران این دوران متأثر از مبانی و مضامین دین اسلام، دستخوش تغییرات بنیادی گردیده و به لحاظ مفاهیم مذهبی، تکنیک ساختاری و شکل آن ها نیز نسبت به نمونه های باز مانده از دوران پیش از خود تفاوت هایی را نشان می دهد؛ در این پژوهش برای دستیابی به اهداف تعریف شده ضمن مطالعه ی تاریخچه و سوابق زیورآلات در دوره ی پیش از اسلام، این سؤال اصلی مطرح می شود که:
- مضامین دینی و مفاهیم مذهبی در دین اسلام چه تأثیری بر زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دوره ی سلجوقی در ایران گذاشته است؟
با آغاز دوران اسلامی، به لحاظ دیدگاه مذهبی و لزوم تساوی و ایجاد عدالت اجتماعی در درجه ی اول و همچنین به دلیل وضع نابسامان اجتماعی و سیاسی و تا اندازه ای فرهنگی و اقتصادی، روند استفاده از زیورآلات دچار دگرگونی و افول شد. ولی پس از یک رکود موقت، بار دیگر در دوران صفاریان و حکومت های بعد از آن، زیورآلات طلا و نقره توأم با سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی رواج پیدا کرد.
بر اساس سؤال اصلی پژوهش که تأثیر مضامین دینی و مفاهیم مذهبی در دین اسلام بر زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دوره ی سلجوقی در ایران را جستجو می کند و همچنین با توجه به انجام پیشینه یابی بر اساس نقد پایان نامه ها و مقاله های مربوط به موضوع این پژوهش و مطالعه ی کتب و سایت های اینترنتی، هدف اصلی این پژوهش، بهره گیری از مفاهیم، مضامین، طرح و نقش و تکنیک های اصیل و با هویت تاریخ ایران در دوران اسلامی می باشد تا با شناخت آن ها، سهولت در دستیابی و استفاده ی علمی و عملی برای پژوهشگران و هنرمندان میسر گردد.

1-4- روش و فنون اجرایی پژوهش
با توجه به هدف اصلی پژوهش که با بهره گیری از مفاهیم، مضامین، طرح و نقش و تکنیک های اصیل در دوران اسلامی در ایران به ساخت و ارائه ی زیورآلات دوران معاصر پرداخته؛ این پژوهش کاربردی است و از منظر ماهیت با در نظر گرفتن هویت تاریخی ایران در دوران اسلامی، تاریخی- توصیفی است. با مطالعه ی کتب و استفاده از سایت های اینترنتی و مراجعه به موزه ها، یافته های این پژوهش به روش کتابخانه ای و مشاهده ای انجام گرفته است.

1-5- پیشینه و ادبیات نظری پژوهش
در راستای تحقق نگارش پژوهش فوق و برای یافتن پیشینه ی موضوع مربوطه، مقالات و پایان نامه هایی که تا حد امکان هم سو با موضوع، به طور مستقیم و یا غیرمستقیم، درارتباط بوده اند؛ انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت و از آن میان مهمترین آن ها که در دستیابی به هدف نهایی راه گشا بودند، عبارتند از:

مقالات
1- احجام فلزی دوران اولیه اسلامی تا اواخر دوره ی سلجوقی
نویسنده: ذبیح اله زاده سماکوش، محمدرضا؛ فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شماره 4، بهار- تابستان85، کارشناسی ارشد، استاد راهنما: دکتر محمد خزایی، دانشگاه تربیت مدرس.
در این مقاله، آثار حجمی فلزی دوران اولیه ی اسلامی ایران طی زمامداری حکومت های طاهریان، صفاریان، سامانیان، آل بویه، و همچنین غزنویان مورد بررسی قرار می گیرد. که با توجه به فرهنگ ساسانی و اسلامی، به تدریج درهم آمیخته و شکل گرفته، و در دوره ی سلجوقیان نمودی مشخص یافته است. رواج اشکال و احجام متنوع آثار هنری دوران گذشته، به صورتی نو همراه با پالایش و دگرگونی هایش سامان یافته و با هیأتی اسلامی در این دوران مشاهده می گردد. در این مقاله به بررسی نوع، چگونگی اشکال، احجام، تزیینات و همچنین کاربرد نمادین آن ها پرداخته می شود.
این مقاله در آشنایی تکنیک های فلزکاری دوران اسلامی و دوره ی سلجوقی، نمادهای مورد توجه و اشکال و تزیینات، کمک شایانی به این پژوهش کرده است.

2- بررسی فرم، تزیین و محتوا در هنر فلزکاری سلجوقی و صفوی


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




معرفی تکنیک و بررسی ساختاری


طرح و نقش در زیورآلات فلزی


دانلودپایان نامه


word


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


کتاب نکات برجسته ی قوانین و مقررات مالی و

دانلود طرح تفصیلی شهر شهرکرد و محلات الحاقی

آشنایی با ادبیات فارسی از گذشته تا حال

مسائل روان شناسی عمومی

كليات علم رجال

مقاله درباره فهرست چوب گردو

کتاب چگونه یک ویزیتور حرفه ای شویم

اميد به زندگی ،امیدواری،فصل دوم پایان نامه ارشد

حل مسأله مسیریابی وسایل نقلیه با در نظر گرفتن

دانلود پاورپوینت معماری فرم در 33 اسلاید کاربردی